Jak się zaczęło

Już w 2004 roku z inicjatywy pasjonata Olgierda Lichego wydana została pocztówka z akwarelą autorstwa Józefa Olszynki, przedstawiająca jego wizję grodu w Owidzu. Wokół pomysłu rekonstrukcji tego obiektu skoncentrowało się kilka osób. Jedną z nich był dyrektor Muzeum Ziemi Kociewskiej (MZK) w Starogardzie Gdańskim – Andrzej Błażyński. Ze strony MZK pojawiła się propozycja, by w planach Stowarzyszenia Lokalnej Grupy Działania „Chata Kociewia”, dotyczących zagospodarowania rzeki Wierzycy, znalazło się również miejsce na owidzkie grodzisko. Sugestia ta została pozytywnie rozpatrzona.

Owidz (akwarela Józef Olszynka).

29 marca 2006 roku powołane zostało Stowarzyszenie na Rzecz Wspierania Inicjatyw Badawczych „Fibula”, które za jeden z głównych celów postawiło sobie odtworzenie owidzkiego grodu w oparciu o systematyczne prace wykopaliskowe. Również w roku 2006 na łamach rocznika wydawanego przez MZK ukazał się wspólny artykuł Henryka Panera oraz Danuty Król, w którym to wypowiedzieli się o konieczności popularyzacji rezultatów badań archeologicznych w powiecie starogardzkim. Miałoby to pozytywny wpływ na atrakcyjność turystyczną tego regionu. Jednym z postulowanych przez nich pomysłów było stworzenie szlaku „Grody warowne Ziemi Starogardzkiej”. Ważnym punktem tego założenia według autorów miał być odtworzony gród w Owidzu.

Wspomniane wcześniej organizacje (MZK oraz „Fibula”), przy wsparciu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Owidzu, przeprowadziły festyn oraz cykl zajęć dla uczniów pod hasłem „Z archeologią za pan brat”, które zgromadziły kilkuset entuzjastów historii.  W tym samym okresie odbyła się w starogardzkim ratuszu konferencja „Grodzisko wczesnośredniowieczne w Owidzu – stań badań i perspektywy rekonstrukcji”. Od 2010 roku Muzeum Ziemi Kociewskiej organizuje również lekcje muzealne pod tytułem „Wczesnośredniowieczne grodzisko w Owidzu. Przeszłość – teraźniejszość – przyszłość” oraz przygotowało ekspozycję w Szkole w Owidzu pod tym samym tytułem.

Na terenie grodziska w Owidzu, ze środków Gminy Wiejskiej Starogard Gdański oraz Gminy Miejskiej Starogard Gdański, przy dofinansowaniu Unii Europejskiej, odbywa się budowa skansenu archeologicznego oraz rozbudowa terenów wokół niego w celach wystawienniczych, wypoczynkowo-rekreacyjnych, edukacyjnych – propagujących historię i kulturę tego miejsca zwłaszcza w okresie wczesnego średniowiecza.

Budynek wystawienniczo-socjalny (proj.  mgr inż. arch. Jarosław Dąbrowski).

Realizowana jest budowa wału, palisady, bramy wjazdowej, wiaty oraz wież: mieszkalnej, obronnej oraz schodowej. Na majdanie stanie 10 chat, w których planowane jest zorganizowanie pracowni różnych rzemieślników (garncarza, kowala, bursztynnika, itp.).

Brama wjazdowa na grodzisko.

Chata (proj.  mgr inż. arch. Jarosław Dąbrowski).

Zrekonstruowany gród będzie mógł stać się miejscem, w którym organizowane będą spotkania naukowe, festyny archeologiczne, turnieje rycerskie, konkursy łucznicze, warsztaty lepienia ceramiki i obróbki różnych surowców. Taka wiarygodna sceneria pozwoli w atrakcyjny i prawie namacalny sposób poznać historię i dziedzictwo kulturowe regionu, będzie swoistą namiastką przeniesienia się w czasie. Taki obraz wzbogaciłyby z pewnością odbywające się w przyszłości na oczach zwiedzających kolejne prace archeologiczne